Szanowny Panie Premierze,
jako organizacje działające na rzecz ochrony środowiska pragniemy wyrazić nasze poparcie dla działań Ministerstwa Klimatu i Środowiska w zakresie wdrażania systemu kaucyjnego w Polsce, którego uruchomienie zaplanowano na październik 2025 r.
Uważamy, że system kaucyjny jest sprawdzonym i skutecznym sposobem zbiórki opakowań po napojach i kluczowym elementem gospodarki o obiegu zamkniętym. Rozwiązanie to ma ogromny potencjał, by znacząco ograniczyć ilość odpadów w środowisku, poprawić jakość surowców wtórnych, a także zwiększyć poziomy recyklingu. W perspektywie 10 lat po wprowadzeniu systemu kaucyjnego na jednorazowe butelki plastikowe i puszki, Polska ma szansę zwiększyć cyrkularność opakowań plastikowych z 7% do 62% oraz puszek z 38% do 83%, a wygenerowanie dodatkowych ilości atrakcyjnych materiałów wtórnych: 787 tys. ton PET oraz 46 tys. ton aluminium zasili lokalne moce przetwórcze przemysłu recyklingu i utworzy nowe miejsca pracy.
Ponad 80% Polaków popiera wdrożenie systemu kaucyjnego, co jasno pokazuje, że projekt ten cieszy się silnym wsparciem społecznym. Co więcej, Polska nie może dłużej pozostawać w tyle za innymi krajami Unii Europejskiej, które skutecznie wdrożyły podobne systemy, osiągając bardzo dobre efekty środowiskowe i gospodarcze. Na uwagę zasługuje również fakt, iż zwiększenie poziomów zbiorki napojowych opakowań plastikowych wydatnie zmniejszy krajowe wpłaty na tzw. plastic tax (szacunkowo 350 mln PLN rocznie) generując oszczędności dla budżetu państwa.
Popieramy decyzję o objęciu systemem scentralizowanej sprawozdawczości szklanych butelek wielokrotnego użytku. Wielorazowa butelka w nowym systemie kaucyjnym to pewność, że będzie on transparentny, osiągnie wysokie poziomy zbiórki, jak również odpowiednio wcześniej przygotuje Polskę na wejście rozporządzenia PPWR, które zobowiązuje sklepy do sprzedaży minimum 10% asortymentu właśnie w opakowaniach wielorazowych. To działanie umożliwi także podmiotom sektora MŚP wprowadzanie wielorazowych opakowań standardowych, które wedle raportu Zero Waste Europe w 2020 r. są najbardziej przyjazne dla środowiska.
Doceniamy dotychczasowe działania Ministerstwa, w tym konsultacje z operatorami i ekspertami, a także zapowiedź ogólnopolskich działań edukacyjnych. Polska staje się 19. krajem europejskim, który wdraża system zbiorki opakowań napojowych w oparciu o kaucję i ósmym państwem UE z usystematyzowanym systemem zbiorki opakowań wielorazowych. Rozwiązania prawne przyjęte w Polsce pozwalają na płynny start systemu kaucyjnego z możliwością uruchomienia od 1 października i według gotowości indywidualnych jednostek wprowadzających, operatorów
i handlu.
Wierzymy, że konsekwentne wdrożenie systemu kaucyjnego będzie nie tylko sukcesem legislacyjnym, ale również realnym krokiem w kierunku czystszego środowiska i bardziej odpowiedzialnej konsumpcji i liczymy na zapowiadane włączenie jednorazowych opakowań szklanych, w tym po wysokoprocentowych alkoholach, na kolejnym etapie rozwoju i wdrażania systemu kaucyjnego.
Z wyrazami szacunku,
Polskie Stowarzyszenie Zero Waste
Fundacja Instytut na rzecz Ekorozwoju
Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA
Instytut Spraw Obywatelskich
Obywatelski Akcelerator Innowacji
Fundacja Uwaga, Śmieciarka Jedzie
Fundacja Kupuj odpowiedzialnie
Fundacja Rodzice dla Klimatu
Fundacja ClientEarth – Prawnicy dla Ziemi
Polski Klub Ekologiczny Okręg Pomorski
LINK: List poparcia dla systemu kaucyjnego