Lato pełne odpadów – turystyka kosztem przyrody

Wakacje to czas, kiedy miliony Polaków wyruszają na łono natury – góry, jeziora i lasy cieszą się ogromną popularnością. Niestety, wraz z falą turystów rośnie też góra odpadów pozostawianych w najcenniejszych przyrodniczo miejscach Polski. Polskie Stowarzyszenie Zero Waste postanowiło sprawdzić, ile kosztuje sprzątanie po turystach –  wyniki są alarmujące.

Setki tysięcy złotych na odpady

Z danych zebranych przez Polskie Stowarzyszenie Zero Waste wynika, że w samym Tatrzańskim Parku Narodowym wywóz odpadów pozostawionych przez turystów kosztował w ostatnim sezonie 300 tysięcy złotych. To największy wydatek spośród wszystkich analizowanych parków. Kolejne miejsca to:

• Tatrzański Park Narodowy – 300 tys. zł
• Słowiński Park Narodowy – 160 tys. zł
• Wielkopolski Park Narodowy – 91,5 tys. zł
• Bieszczadzki Park Narodowy – 61 tys. zł
• Poleski Park Narodowy – 10,5 tys. zł
• Gorczański Park Narodowy – 9,2 tys. zł

A to zaledwie sześć z 23 parków narodowych w naszym kraju. Łącznie to ponad 630 tysięcy złotych, które mogłyby zostać przeznaczone na działania edukacyjne, renowację szlaków czy ochronę gatunków zagrożonych. 

Co najczęściej “gubimy” w lesie? 

Z raportów Lasów Państwowych i analiz organizacji ekologicznych wynika, że najczęstsze odpady porzucane w lasach i parkach to:

• butelki plastikowe i szklane,
• puszki aluminiowe,
• opakowania po jedzeniu (foliowe, plastikowe, papierowe),
• chusteczki higieniczne i papierowe,
• jednorazowe naczynia (kubki, talerze),
• niedopałki papierosów.

Wiele z tych odpadów to cenne surowce wtórne – szkło, aluminium, plastik – które mogłyby zostać poddane recyklingowi, zamiast zaśmiecać najcenniejsze przyrodniczo tereny kraju.

System kaucyjny rusza w październiku – nadzieja na zmniejszenie problemu

Pewną nadzieję na zmianę przynosi wejście w życie systemu kaucyjnego w Polsce, zaplanowane na październik 2025 roku. System obejmie butelki plastikowe do 3 litrów, puszki aluminiowe do 1 litra oraz szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra.. Oczekuje się, że wprowadzenie kaucji za opakowania znacznie ograniczy ich porzucanie w przestrzeni publicznej i parkach narodowych.

– System kaucyjny może zagospodarować znaczną część z tych odpadów, które dziś wędrują do lasu – mówi Joanna Kądziołka z Polskiego Stowarzyszenia Zero Waste. – Warunkiem powodzenia jest jednak świadomość społeczeństwa i odpowiednia infrastruktura do odbioru opakowań.

Strata nie tylko finansowa, ale i surowcowa

Dla porównania:

• za 300 tys. zł można wyposażyć kilka szkół podstawowych w nowoczesne pracownie przyrodnicze,
• 160 tys. zł to 15 tys. obiadów dla dzieci
• 91 tys. zł wystarczy na zakup 15 defibrylatorów i zainstalowanie ich w miejscowościach turystycznych

– Każdy turysta pozostawiający swoje odpady w lesie, zostawia też rachunek, który płaci całe społeczeństwo – komentuje Piotr Barczak z Polskiego Stowarzyszenia Zero Waste.

Stowarzyszenie apeluje o odpowiedzialne spędzanie czasu na łonie natury, unikanie jednorazowych opakowań, zabieranie pustych opakowań ze sobą. Środowisko naturalne to dobro wspólne – szanujmy je, by służyło także przyszłym pokoleniom.